Czym jest HTML? – historia i rozwój

Język HTML to najczęściej spotykany język w internecie. To nim bazują wszystkie strony oraz aplikacje internetowe. Jest on najbardziej niedocenianym, a jednocześnie sprawiającym najwięcej problemów językiem spośród wszystkich języków webowych.

Czym jest HTML? - historia i rozwój

Czy HTML jest językiem programowania?

Zanim odpowiem na to, czy HTML jest językiem programowania, w pierwszej kolejności należy zdefiniować, czym jest język programowania. Język programowania jest sztucznie wytworzonym językiem, który jest stosowany do wytwarzania oprogramowania, takiego jak strony internetowe, aplikacje internetowe, zaplecze logistyczne bankowości oraz gry. Każdy język programowania, podobnie jak języki obce, mają określoną składnię ( z ang. syntax ) oraz działają na różnej powłoce.

Aby dany język mógł być nazwanym językiem programowania, musi zawierać własną składnię (może być podobna do składni innych języków, dobrym przykładem jest tutaj Java oraz C#), semantykę, czyli zasady, w jaki sposób tworzy się konstrukcje językowe.

Ponadto język programowania musi być interpretowany (podobnie jak JavaScript jest interpretowany przez przeglądarkę internetową) lub kompilowany. Na koniec zaś musi oferować wiele funkcjonalności jak na przykład operowanie na danych, które umożliwiają tworzenie złożonych programów.

W związku z powyższą definicją tego, czym jest język programowania, jasno można stwierdzić, że HTML nie jest językiem programowania. HTML jest językiem opisowym, ponieważ nie posiada w sobie funkcjonalności dotyczących operowania danymi, a jedynie jest furtką m.in. dla PHP i JavaScript, która umożliwia manipulację danymi.

HyperText Markup Language (HTML) – założyciel oraz podstawowe cele

HyperText Markup Language, to w wolnym tłumaczeniu hipertekstowy język znaczników, powszechniej znany pod swoim skrótem, czyli HTML. HTML został opracowany już w latach 90. XX wieku przez pioniera usług internetowych i założyciela World Wide Web Consortium, Sir Timothy’ego John Berners’a Lee. Pierwsza wersja tego języka opisowego została opublikowana w 1995 roku pod nazwą HTML 2.0.

HTML jest wykorzystywany do definiowania z użyciem znaczników struktury stron internetowych. Znaczniki te definiują jakie elementy mają być wyświetlane na stronie, może to być zarówno akapit tekstu, grafiki, jak i formularze.

Dzięki zaimportowaniu do pliku HTML zarówno CSS, jak i JavaScript, można tworzyć zaawansowane animacje i pełną walidację formularzy, na przykład formularzy kontaktowych.

HTML 2.0 – pierwsza wersja hipertekstowego języka znaczników

HTML 2.0 według swojej specyfikacji jest prostym językiem znaczników do generowania dokumentów tekstowych, które są niezależne od platformy, a więc śmiało powiedzieć, że był pomysłodawcą rozwiązań multiplatformowych, takich jak Electron.js lub Flutter.

Dokumenty HTML są dokumentami SGML, czyli standardowo uogólnionym językiem znaczników służącym do ujednolicania struktur i formatów różnego rodzaju danych odpowiednio przygotowane do reprezentowania ich z bardzo szerokiego wachlarzu domen. Wersja ta była już używana od czerwca 1994 roku w wersji eksperymentalnej o normie ISO 8879:1986.

Oto przykłady znaczników, które zostały wprowadzone wraz z HTML 2.0 :

Warto również wspomnieć, że w tej wersji, jak i w kilku następnych znaczniki definiowało się z użyciem dużych liter, np. <BODY>.

Warto postawić na rozwój — HTML 3.2

Wersja HTML 3.2 ustandaryzowana pod nadzorem World Wide Web Consortium (W3C) i została opublikowana w styczniu 1997 roku. Była to pierwsza specyfikacja HTML opublikowana przez W3C po przejęciu odpowiedzialności za język przez HTML Working Group of the Internet Engineering Task Force (IEFT).

Moim zdaniem najważniejszą innowacją tejże wersji było wprowadzenie dwóch tagów:

HTML 3.2 był szeroko używany już pod koniec lat 90. XX wieku, a strony działające na tej wersji HTML-a nadal można znaleźć w internecie, aczkolwiek coraz trudniej o to.

W HTML 3.2 coraz ważniejszą rolę odgrywały tabele, które w stosunku do poprzedniej wersji były czytelniejsze oraz oferowały zaawansowane opcje. Rewolucją zaś była możliwość obsługi kolorów oraz możliwość zarządzania elementami DOM ( ang. Document Object Model ) za pomocą nowych atrybutów, co poszerzyło znacząco opcjonalny zakres użycia JavaScript, czego dobrym przykładem jest obsługa zdarzeń.

Bez wykluczeń w internecie — HTML 4.0

Ważnym kamieniem milowym internetu był opublikowany 19 grudnia 1996 roku HTML 4.0 jako rekomendacja W3C. Można powiedzieć, że to on zrewolucjonizował świat web i wraz z tą wersją HTML stał się dojrzałym językiem stron internetowych.

World Wide Web Consortium wraz z wydaniem HTML 4.0 zaoferowało trzy wydania:

HTML 4.0 posiada wiele cech wspólnych z poprzednimi wersjami omawianego w tym artykule języka. Co ważniejsze wprowadził też wiele innowacji:

Niestety, nie wszystko, co zalecało W3C w grudniu 1996 roku było dopracowane. Ówcześni programiści, którzy poddali ogromnej krytyce błędy tejże wersji, autorzy 24 grudnia 1999 roku opublikowali łatkę HTML 4.01.

Dostępne strony internetowe — Accesbility w HTML 4.0

Wraz ze wzrostem użytkowników stron internetowych wzrosło zapotrzebowanie na dostępne strony internetowe. Sam termin dostępność słusznie kojarzy się z przystosowaniem strony internetowych pod osoby niepełnosprawne, np. dla niewidomych.

To jest dobre określenie, jednak nie pełne, ponieważ wzorowa dostępność stron internetowych to nie wykluczanie z żadnej grupy w swoim serwisie internetowym.

Od 23 września 2020 roku strony internetowe podmiotów publicznych na podstawie dyrektywy Omnibus Unii Europejskiej. A więc sama dostępność stron internetowych jest czymś, co powinno zainteresować wszystkich, zarówno programistów, którzy tworzą nowe strony internetowe, jak i właścicieli już wieloletnich serwisów www.

Innowatorem wdrażania dostępnych stron internetowych było HTML 4.0, które oferowało:

Uproszczone stylowanie stron internetowych – arkusze styli w HTML 4.0

W poprzednich wersjach HTML deklarowanie styli odbywało się wewnątrz dokumentu, co znacząco zmniejszało czytelność kodu takiej strony internetowej. W odpowiedzi na zapotrzebowanie programistów organizacja W3C, umożliwiła importowanie styli z dedykowanych plików CSS oraz poszerzyła możliwości definiowania wyglądu tagów HTML.

Sama organizacja stwierdziła, że nadawanie wyglądu z użyciem atrybutów jest nierekomendowane i przestarzałe, co podlegało wydaniu Strict HTML 4.0.

Przyjazne strony internetowe – HTML5

Prace nad najnowszą i obecnie stosowaną wersją HyperText Markup Language jest opublikowany 28 października 2014 roku HTML5. Wydana specyfikacja wprowadziła wiele innowacji, takich jak obsługa filmów i dźwięku, manipulowanie elementami, poprzez przenoszenie oraz upuszczanie ich, obsługę oraz prostą walidację formularzy, a także tworzenie stron przystosowanych do urządzeń mobilnych.

Nowe tagi semantyczne w HTML 5

Strony napisane w HTML 4.0 i 4.1 były podatne na zjawisko nadmiernego stosowania znacznika <div>. Dla programistów oraz robotów wyszukiwarek było trudne do rozróżnienia, w jakiej obecnie sekcji strony się znajdują. Na pomoc przyszły tzw. znaczniki semantyczne, które klarowniej określały elementy strony.

Oto kilka przykładów:

Dziś poprawne stosowanie tagów semantycznych jest jednym z ważnych elementów do osiągnięcia sukcesu w pozycjonowaniu stron internetowych. W celu dokładniejszego określenia użytkownikom, szczególnie internautom z niepełnosprawnościami, gdzie się obecnie znajdują jest wykorzystanie atrybutu aria-label, który może być odczytany przez czytniki.

Sprawdź formularze — walidacja formularzy w HTML 5

Jedną z najważniejszych możliwości przekazywania informacji między użytkownikiem a właścicielem strony internetowej lub serwery są formularze. Dotychczasowo strony www obsługiwały jedynie kilka rodzajów pól formularza:

Wraz z rozwojem potrzeb i usług internetowych, zrodziła się potrzeba zwiększenia typów pól formularza. Obecnie HTML 5 oferuje następujące typy pól formularza:

Poza rozbudowanymi typami pól formularza, HTML 5 wdrożylo prostą walidację wprowadzanych danych z użyciem łatwych w ubsłudze atrybutów:

Wisienką na torcie w związku z nowościami wdrożonymi nt. formularzy była możliwość dostosowania ich, aby każdy bez mniejszych, czy też większych problemów mógł go uzupełnić.

Dobrym przykładem takiego usprawnienia jest atrybut placeholder, gdzie możemy wskazać użytkownikowi jakich informacji od niego oczekujemy, lub też umożliwienie szybkiego uzupełnienia danych na podstawie zebranych danych przez przeglądarkę, dzięki atrybutowi autocomplete.

Rewolucja internetowa na urządzeniach mobilnych

Nie ma technologii idealnych, i HTML do nich też należy. Wszystkie wersji do 5.0 miały spore problemy do wygodnego dostosowania stron pod urządzenia mobilne bez potrzeby kreowania nowych subdomen.

W październiku 2014 roku, czyli wtedy gdy HTML 5 był publikowany, na świecie święciły triumfy mobilne systemy operacyjne, takie jak Android oraz iOS, co przełożyło się na większą ilość internautów korzystających z telefonów.

Problemem, przed którym stanęli programiści, było wygodne tworzenie responsywnyh stron internetowych, nie zależnie od wielkości ekranów, na których były wyświetlane strony internetowe.

Na pomoc nadszedł meta tag, który dzięki jednej linijce kodu umożliwa proste i przyjemne tworzenie stron internetowych w standardach RWD.

<meta name=”viewport” content=”width=device-width, initial scale=1.0”>

Przyszłość stron internetowych – HTML 5 czy HTML 6?

Od momentu wdrożenia przez World Wide Web Consortioum HTML 5, W3C zacząło stosować zupełnie inny model wydawania specyfikacji HTML. Zamiast publikowania pojedynczych wersji, które dokonywały kopernikańskich przewrotów, zdecydowano się na systematyczne dodawanie nowych aktualizacji w ramach HTML Living Standard.

Oznacza to, że oczekiwane uaktualnienia w HyperText Markup Language pojawiają się znacznie częściej (średnio raz na rok). Ostatnią wielką aktualizacją HTML-a było wdrożenie Web Components, które umożliwiają prostsze tworzenie rozbudowanych interfejsów z użyciem elementów, zgodnie z zasadami OOP, czyli zasadami programowania obiektowego.

Obecnie największymi priorytetami W3C są rozwiązania związane z urządzeniami mobilnymi i technologiami adaptacyjnymi, zwiększanie accesbility stron internetowych oraz upraszczanie kodu dla obecnych i przyszłych programistów.

Czy będzie kiedyś opublikowany HTML 6? Nie można tego wykluczyć. Teoretycznie ostatnim Windowsem miał być Windows 10, jednakże wszyscy dobrze wiemy, że tak nie jest. Mam nadzieję, że ten język będzie się rozwijał nadal w takim samym tempie przez długie lata.

Co przyniesie przyszłość? Tego nie wie nikt, ale mam nadzieję, że dożyjemy kolejnej internetowej rewolucji, którą zaserwuje HTML.

Jeśli chcesz być na bieżąco z nowościami z zakresu programowania lub pozycjonowania stron internetowych warto śledzić blog serwisu RadWEB. Zapraszamy!

Radosław Adamczyk - Frontend developer, webmaster, specjalista SEO/SEM

Radosław Adamczyk

Front-end developer, Webmaster, Specjalista SEO/SEM

Śrem, Poznań, Kraków